Vững chãi hay vững trãi

     

Báo Lao Động Cuối tuần số 30 (6-8.8.2010) có bài “Báo động chính tả: Căn cứ vào đâu?” (trang 5), PGS.TS Phạm Văn Tình có đặt vấn đề lỗi chính tả trên văn bản tiếng Việt nặng đến mức phải rung chuông báo động không chỉ một lần, mà phải vài ba lần là ít. Tác giả viết: “Đây đó cũng còn để sót lỗi chính tả, nhưng nói chung là không đến nỗi” và nêu vấn đề “căn cứ vào đâu để bắt lỗi chính tả”.

Bạn đang xem: Vững chãi hay vững trãi


Báo Lao Động Cuối tuần số 30 (6-8.8.2010) có bài “Báo động chính tả: Căn cứ vào đâu?” (trang 5), PGS.TS Phạm Văn Tình có đặt vấn đề lỗi chính tả trên văn bản tiếng Việt nặng đến mức phải rung chuông báo động không chỉ một lần, mà phải vài ba lần là ít. Tác giả viết: “Đây đó cũng còn để sót lỗi chính tả, nhưng nói chung là không đến nỗi” và nêu vấn đề “căn cứ vào đâu để bắt lỗi chính tả”.


Tình trạng đáng báo động ở chỗ là lỗi chính tả khá phổ biến trong các báo và tạp chí chứ không phải “không đến nỗi” như ý kiến của PGS vì nó làm cho độc giả có thể hiểu sai, nên tai hại không nhỏ đâu! Còn căn cứ vào đâu để bắt lỗi thì có thể căn cứ vào cuốn Từ điển Chính tả tiếng Việt, Hoàng Phê chủ biên, Nhà xuất bản Giáo dục in năm 1985.
Về quy tắc chính tả, để đề phòng sai các biến thể như i/y; ng/ngh thì chỉ cần nắm vững các nguyên tắc viết chính tả như:
- Các biến thể như i/y: Các từ gốc Hán như quốc kỳ, kỷ niệm, hy vọng, hy hữu... thì phải viết y còn gốc Nôm như kì cọ, ki cóp, kì kèo, hú hí, ti hí... thì viết i.
- Các phụ âm kép như ng/ngh khi đi với các nguyên âm a, ă, â, o, ô, ơ thì dùng phụ âm như: Ngả, ngắm, ngần, ngõ, ngộ, ngỡ...; còn khi đi với các nguyên âm i, e, ê thì phải dùng gốc ngh như: Nghi, nghĩa, nghèo, nghêu...

Xem thêm:


Còn khi viết d/gi thì chưa thấy rõ một quy tắc nào, chỉ hiểu ngầm thôi như khi viết cái giường nằm thì từ “giường” dùng gi, còn viết từ “dường như” thì từ dường viết d; dòng sông thì dòng viết d; giòng cái dây xuống thì giòng viết gi; giấy tờ - dấy nghiệp, giặt áo - dặt dìu... Có người nêu nguyên tắc là từ có gốc Hán thì viết gi như gia đình, có gốc nôm thì viết d nhưng cũng không đúng vì giấy tờ thì có phải gốc Hán đâu mà vẫn viết gi, còn từ dạ (nghĩa là đêm) là từ gốc Hán thì lại viết d...
Còn trường hợp viết sai chính tả do thổ âm, dẫn đến viết nhầm các biến thể: x/s; r/d/gi; ch/tr làm sai lạc nghĩa của từ hẳn đi, làm cho người đọc rất khó chịu như khi ăn một miếng cơm ngon bỗng gặp phải hạt sạn! Cũng báo Văn nghệ trẻ 35+36 nêu trên: Truyện ngắn “Khoảng rộng nơi bức tranh biển” của Đinh Phương (trang 4) “Giá như tôi có bố thì ông có thể chia xẻ với tôi nhiều thứ” (cột 1, dòng 23 dưới lên). Viết đúng phải là “chia sẻ”, vì xẻ là một việc “chia cắt cho rời ra” như xẻ núi, ngăn sông, còn sẻ là san bớt ra. Rồi: “... chống trọi của thuyền” (cột 4, dòng 42 trên xuống).
Viết đúng phải là “chống chọi”. Bài “Nhân tài ở ‘Làng ung thư’ Thạch Sơn” (trang 10) của Kim Ngọc Đại, có câu: “Cơ ngơi khang trang vững trãi” (cột 3, dòng 22 tr.x.). Viết đúng phải là vững chãi. Bài “Không lẽ sói lại ăn thịt kẻ cô đơn” (trang 13), Văn Nguyễn viết: “Thuốc lào, thuốc lá, chị sài như anh” (cột 1 dòng 16, 17 tr.x), đã viết sai từ “xài” thành “sài”. Văn nghệ số 33 (14.8.2010) có bài “Đừng nhầm truyền thuyết với lịch sử” (trang 14) của Nguyễn Hữu Nhàn có mấy chỗ sai: “Chu di tam tộc” (cột 3, dòng 28 dưới lên), viết đúng phải là “tru di”, “sa giá nhà vua đi qua” (cột 3, dòng 12 dưới lên), phải viết đúng “xa giá”, xa chữ Hán nghĩa là xe chỉ cái xe để vua đi, còn sa là cát thì chẳng có nghĩa gì cả.
Cho nên việc cần thiết trước nhất là nên lưu ý người viết, người in, người chữa morasse phải chú ý đúng chính tả, nhất là những trường hợp viết sai. Khi đã đi vào nền nếp rồi ta mới nói đến những trường hợp sai do quy định cách viết, bởi việc này phức tạp hơn.

Chuyên mục: Tổng hợp