Thầy đồ đất văn chương

Lâu ni, những người yêu tiếng Việt bình thường cùng một số tài liệu Lúc nói đến chữ quốc ngữ thường đến rằng giáo sĩ Alexandre de Rhodes (thường gọi là Đắc Lộ), tác giả cuốn Từ điển Việt - Bồ - La in tại La Mã năm 1651, là ông tổ của chữ quốc ngữ.

Bạn đang xem: Thầy đồ đất văn chương

Thế nhưng, sự thật chưa hẳn là vậy…

Ngay từ khi bập bẹ, bọn họ đã nói tiếng Việt, cùng hoàn toàn không có gì cạnh tranh khăn. Nhưng "tiếng Việt khó quá!" là ý kiến của rất nhiều người phương Tây lúc tiếp cận tiếng Việt.


*


Tiếng Việt cấu trúc đơn giản; đơn âm không có "thì", không tồn tại phân tách động từ, không tồn tại tiếp đầu ngữ, vĩ ngữ thì tất cả gì là khó?

Xin thưa, đối với người phương Tây, tiếng Việt cực nhọc ở chỗ vạc âm (nghe và nói).

Giáo sĩ Marini, người đã từng đến Đàng Trong những thập niên đầu thế kỷ 17, viết: "Khi đọc, người Việt không cần phải nạm đổi tiếng mà lại vẫn làm cho một tiếng ấy bao gồm nhiều nghĩa khác nhau, bởi vì họ chỉ cần lên giọng hoặc hạ giọng tùy thuộc vào cường độ cùng nhịp điệu" (Lịch sử chữ quốc ngữ, Đỗ Quang Chính, NXB Tôn Giáo 2012, trang 15).


*

Đây là một nhận xét cực kỳ "mới" mà người Việt chúng ta ko bao giờ để ý. Chỉ cần cầm cố đổi chút đỉnh khẩu âm và ko chũm đổi khẩu hình thì các chữ "ca, cà, cá, cả" mang nghĩa không giống nhau một trời một vực.

Nửa cuối thế kỷ 16, các giáo sĩ thừa sai Dòng Tên (Jésu) đã bắt đầu đến châu Á truyền đạo. Một vào những nơi họ đến ban đầu chính là Trung Quốc, nơi nhưng mà trước đó vài ba thế kỷ, Mateo Polo, lái buôn người Ý, đã đến cùng có về nhiều đồ vật lạ lùng của phương Đông.

Dòng Tên là một dòng tu trí thức của đạo Thiên Chúa. Tất cả những giáo sĩ của cái này đều tất cả trình độ tiến sĩ, nếu ai không đạt được bằng cấp ấy thì buộc phải rời loại.

Những giáo sĩ này xuất thân từ những nước sử dụng chữ viết Latin nên những khi đến những nước sử dụng chữ tượng hình đã gặp nặng nề khăn vào việc truyền đạo. Do là những trí thức gồm trình độ cao, họ hối hả học nói tiếng của người bản địa.

Song việc truyền đạo không chỉ nói là đủ, mà cần phải tất cả khiếp sách để những nhỏ chiên gồm thể học, đọc theo cùng truyền lại. Bởi không tồn tại giáo sĩ, thầy giảng làm sao tất cả thể cố thế tởm sách. Mà chữ tượng hình thì rất nặng nề học, với mất rất nhiều thời gian để học mới tất cả thể đọc sách được, chứ chưa nói đến việc dịch lại khiếp sách nước ko kể.

Mặt không giống, việc truyền đạo Thiên Chúa vào các nước này (vào đó có nước ta) vào thời điểm ấy không phải thời gian như thế nào cũng suôn sẻ, dễ dàng, liên tục, bởi vì tùy thuộc vào sự vui buồn của quan liêu quân địa phương, tùy thuộc vào tình hình bao gồm sự yên ả tốt loạn lạc của quốc gia mà các giáo sĩ Dòng Tên đặt chân đến.

Nhiều giáo sĩ sau một thời gian ngắn truyền đạo đã bị bắt, bị giết, bị đuổi đi...

Xem thêm: Tổng Quan Ngành Khoa Học Máy Tính (Mã Xt: 7480101), Ngành Khoa Học Máy Tính (Cse)

Để bao gồm thể truyền lại gớm sách một biện pháp tốt hơn, các giáo sĩ đã nghĩ ra phương pháp "Latin hóa chữ tượng hình". Và họ đã có tác dụng việc này ở Ấn Độ, Trung Quốc và Nhựt Bổn.


*

*

Đầu thế kỷ 17, một số giáo sĩ thuộc Dòng Tên đã đến Hội An. Họ dùng tiếng Hán với Nhựt để giao tiếp với dân địa phương qua phiên dịch của các thương nhân.

Đến năm 1617, giáo sĩ Francesco de Pina người Bồ Đào Nha đến Hội An và Nước Mặn (thuộc Bình Định), rồi trở về cư ngụ tại Tkhô cứng Chiêm (Điện Bàn, Quảng Nam) đã học rất nkhô cứng tiếng Việt với trở thành người phương Tây giỏi tiếng Việt nhất thời bấy giờ.

Và để có thể truyền lại ghê sách giáo lý của đạo Thiên Chúa, Pimãng cầu cùng một số giáo sĩ khác đã bao gồm gớm nghiệm Latin hóa tiếng Nhựt, Hán bắt tay vào Latin hóa tiếng Việt.

Thuở ấy, người Việt vẫn nói tiếng Việt như bây giờ. Song vì phải trải qua 1.000 năm bị Trung Quốc đô hộ, giới trí thức nước ta bị ảnh hưởng của Trung Hoa rất mạnh. Không rõ trước đó, người Việt có chữ riêng rẽ của mình hay không. Song những triều đại của người Việt trong tương lai đều cần sử dụng chữ Hán trong những văn bản thiết yếu thức.

Khoảng thế kỷ thứ 10, người Việt đã "sáng chế" ra thứ chữ Việt bằng phương pháp mượn chữ Hán mà viết, gọi là chữ Nôm (nghĩa là Nam, sau gọi là quốc âm). Song nếu chữ Hán khó khăn một thì chữ Nôm cực nhọc mười. Bởi phải biết cùng giỏi chữ Hán mới có thể viết được, học được chữ Nôm.

Đối với người Việt học chữ Nôm đã khó, với người ngoại quốc xa lạ với chữ tượng hình thì chữ Nôm càng khó khăn. Vẫn có thể học được, viết được nhưng không thể phổ biến rộng được. Chính bởi vậy những giáo sĩ đã nghĩ đến việc Latin hóa tiếng Việt bằng mẫu tự Latin, nhưng mà ngày xưa gọi là "chữ Anphái mạnh viết bằng mẫu tự Latin".

Có một số người được công nhận là "tác giả" chữ quốc ngữ là các giáo sĩ Francesteo de Pimãng cầu, Gaspar d’Amaral cùng Antonio Barbosa (đều là người Bồ Đào Nha), Cristoforo Borri (người Ý), Alexandre de Rhodes (người Pháp)...

Giáo sĩ Borri chỉ ở nước ta tía năm từ 1615 đến 1618. Còn ba giáo sĩ còn lại đều đến Đàng Trong năm 1624 và đều là học trò tiếng Việt của giáo sĩ Francesteo de Pina.

Xem thêm: Cổng Thông Tin Tuyển Sinh Trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên Thành Phố Hồ Chí Minh

Tuy nhiên, trong số này, chỉ bao gồm giáo sĩ Đắc Lộ mang đến in cuốn sách tiếng Việt đầu tiên là cuốn Từ điển Việt - Bồ - La đề xuất được dân Việt cho rằng "ông tổ" của chữ quốc ngữ từ hơn trăm năm qua.


Chuyên mục: Giáo dục