Quy ước vẽ bu lông

     

Ren (tiếng Pháp: Filet, tiếng Anh: Thread) được hình thành khi một tiết diệnphẳng có chuyển động tựa trên đường xoắn ốc trụ hay đường xoắn ốc nón, tiết diệnnày phải chứa trục của mặt trụ hay mặt nón và có thể có hình tam giác, thang, vuông,thân khai, tròn với các công dụng khác nhau.




Bạn đang xem: Quy ước vẽ bu lông

*

VẼ KỸ THUẬT - VẼ QUY ƯỚCCÁC CHI TIẾT VÀ MỐI GHÉP 25 Mục lục2.1. Vẽ quy ước ren 2.1.1. Các yếu tố cơ bản của ren .......................................................................2 2.1.2. Các loại ren tiêu chuẩn thường dùng ......................................................4 2.1.3. Vẽ quy ước ren........................................................................................6 2.1.4. Cách ghi ký hiệu ren ...............................................................................8 2.1.5. Vẽ quy ước các chi tiết ghép có ren ......................................................162.2. Vẽ quy ước các bánh răng .......................................................................... 17 2.2.1. Khái niệm ............................................................................................... 18 2.2.2. Vẽ quy ước bánh răng trụ răng thẳng ............................................... 19 2.2.3. Vẽ quy ước bánh răng côn .................................................................. 26 2.2.4. Vẽ quy ước thanh răng ..................................................................... 272.3. Vẽ bộ truyền bánh răng ............................................................................ 35 2.3.1. Vẽ quy ước bộ truyền bánh răng trụ ................................................. 35 2.3.2. Vẽ quy ước bộ truyền bánh răng côn 2.3.3. Vẽ quy ước bộ truyền trục vít - bánh vít2.4. Vẽ quy ước lò xo2.5. Mối ghép bằng ren 2.5.1. Mối ghép bulông 2.5.2. Mối ghép vít cấy 2.5.3. Mối ghép đinh vít2.6. Mối ghép then – then hoa 2.6.1. Then bằng 2.6.2. Then bán nguyệt 2.6.3. Then hoa2.7. Mối ghép đinh tán 2.7.1. Các loại đinh tán thông dụng 2.7.2. Cách vẽ đinh tán theo quy ước2.8. Mối ghép hàn 2.8.1. Phân loại mối hàn 2.8.2. Ký hiệu quy ước của mối ghép bằng hàn 2.8.3. Cách ghi ký hiệu của mối ghép bằng hàn2.9. Câu hỏi và bài tập 25CHƯƠNG 2 : VẼ QUY ƯỚC CÁC CHI TIẾT VÀ MỐI GHÉPMỤC ĐÍCH - YÊU CẦU Sau khi học xong phần này, sinh viên có khả năng: - Biết được cách hình thành ren, biết cách vẽ ren theo quy ước và biết được cácký hiệu của ren. - Vẽ được các chi tiết ghép theo quy ước như : bulông, đai ốc, then, đinh tán... - Vẽ được mối ghép hàn. - Vẽ được các chi tiết : bánh răng, bánh vít, lò xo theo tiêu chuẩn.NỘI DUNG ( 8 tiết )2.1. Vẽ quy ước ren 2.1.1. Các yếu tố cơ bản của ren 2.1.2. Các loại ren tiêu chuẩn thường dùng 2.1.3. Vẽ quy ước ren 2.1.4. Cách ghi ký hiệu ren 2.1.5. Vẽ quy ước các chi tiết ghép có ren2.2. Vẽ quy ước các bánh răng 2.2.1. Khái niệm 2.2.2. Vẽ quy ước bánh răng trụ răng thẳng 2.2.3. Vẽ quy ước bánh răng côn 2.2.4. Vẽ quy ước thanh răng2.3. Vẽ bộ truyền bánh răng 2.3.1. Vẽ quy ước bộ truyền bánh răng trụ 2.3.2. Vẽ quy ước bộ truyền bánh răng côn 2.3.3. Vẽ quy ước bộ truyền trục vít - bánh vít2.4. Vẽ quy ước lò xo2.5. Mối ghép bằng ren 2.5.1. Mối ghép bulông 2.5.2. Mối ghép vít cấy 2.5.3. Mối ghép đinh vít2.6. Mối ghép then – then hoa 2.6.1. Then bằng 2.6.2. Then bán nguyệt 2.6.3. Then hoa2.7. Mối ghép đinh tán 2.7.1. Các loại đinh tán thông dụng 2.7.2. Cách vẽ đinh tán theo quy ước2.8. Mối ghép hàn 2.8.1. Phân loại mối hàn 2.8.2. Ký hiệu quy ước của mối ghép bằng hàn 2.8.3. Cách ghi ký hiệu của mối ghép bằng hàn2.9. Câu hỏi và bài tập 25CHƯƠNG 12 : VẼ QUY ƯỚC CÁC CHI TIẾT VÀ MỐI GHÉP2.1. VẼ QUY ƯỚC REN Ren (tiếng Pháp: Filet, tiếng Anh: Thread) được hình thành khi một tiết diện phẳngcó chuyển động tựa trên đường xoắn ốc trụ hay đường xoắn ốc nón, tiết diện này phảichứa trục của mặt trụ hay mặt nón và có thể có hình tam giác, thang, vuông, thân khai,tròn với các công dụng khác nhau. Sự hình thành đường xoắn ốc trụ được trình bày nhưhình vẽ 2.1 sau đây: Hình 2.1. Đường xoắn ốc2.1.1. Các yếu tố cơ bản của ren Ren ngoài và ren trong ăn khớp được với nhau, nếu các yếu tố: profin (profile)ren, đường kính ren, bước ren, số đầu mối, hướng xoắn của chúng giống nhau. a) b) c) d) e)Hình 2.2. Profile ren a) Ren cung tròn b) Ren vuông c) Ren hình thang vuông d) Ren hình thang e) Ren tam giác 26 a) Profin ren : Là đường bao mặt cắt ren khi mặt phẳng cắt chứa trục ren. Prôfinren có dạng tam giác đều, tam giác cân, hình vuông, hình thang, cung tròn … (hình 2.2) Trong các bản vẽ kỹ thuật, biểu diễn nguyên dạng ren (hình 2.3) chỉ dùng khithật cần thiết và trong mọi trường hợp, đường cong là hình chiếu của đường xoắn ốcđược vẽ bằng nét thẳng. Hình 2.3 b) Đường kính ren : ( hình 2.4 ) - Đường kính ngoài : Kí hiệu: d Là đường kính lớn nhất của ren. Với ren trục đường kính đo được tính từ đườngđỉnh ren. Với ren trong lỗ đường kính đó được đo từ đáy ren. Đường kính ngoài tiêubiểu cho kích thước của ren còn gọi là đường kính danh nghĩa. - Đường kính trong : Kí hiệu: d1. Với ren trục, đường kính trong được đo từ đáy ren, với ren trong lỗ, đường kínhnày đo từ đỉnh ren. - Đường kính trung bình, kí hiệu là d2 : Là đường kính của mặt trụ có đường sinh cắt Profin ren ở các điểm chia đềubước ren. Hình 2.4 c) Số đầu mối : Ký hiệu : n Là số dường xoắn ốc tạo thành ren, mỗi đường xoắn ốc là một đầu mối(hình 2.5). d) Bước ren : Ký hiệu: P 27 Là khoảng cách theo chiều trục giữa hai đỉnh ren (đáy ren) kề nhau (hình2.5). Như vậy đối với ren có nhiều đầu mối thì bước xoắn là tích của số đầu mối vớibước ren. Ph = n × P a) Ren hai đầu mối b) Ren ba đầu mối c) Ren tám đầu mối e) Hướng xoắn : Hướng xoắn của ren là hướng của đường xoắn ốc tạo thành ren đó. Có 2 loại :hướng xoắn phải và hướng xoắn trái (hình 2.6). Người ta thường dùng loại ren có hướngxoắn phải một đầu mối. Đa phần ren vít được chế tạo theo chiều thuận gọi là ren phải, khi chế tạo renphải bằng cách tiện thì trục phôi phải quay theo chiều thuận (từ trên xuống hay ngượcchiều kim đồng hồ khi nhìn vào mặt đầu mâm cặp), còn bàn xa dao chạy thuận từ phảisang trái. Tiện ren trái thì có một chuyển động ngược lại. Phân biệt: Để biết ren trái hay phải, ta đặt trục vít thẳng đứng, nhìn thấy đường ren chuyểnđộng xoắn ốc lên theo chiều phải là ren phải còn đường ren lên theo chiều trái là rentrái. Ren phải (thường gặp) vặn siết chặt vào theo chiều kim đồng hồ, còn ren tráingược lại.Hình 2.5. Bước ren và bước xoắn Hình 2.6. Hướng xoắn của ren 282.1.2. Các loại ren tiêu chuẩn thường dùng Để tiện cho việc thiết kế, chế tạo và sử dụng ren được tiêu chuẩn hoá. Ren tiêuchuẩn là ren mà các yếu tố cơ bản của nó đã được quy định trong tiêu chuẩn thống nhất. a) Ren hệ mét: Hình 2.7. Ren hệ mét Ren hệ mét dùng trong mối ghép thông thường, profin ren là một tam giác đều,ký hiệu: M, đường kính và bước ren được tính bằng mm (hình 2.7). Ren hệ mét chialàm 2 loại : ren bước lớn và ren bước nhỏ. Hai loại ren này có đường kính giống nhau,nhưng bước khác nhau. b) Ren ống : Hình 2.8. Ren ống 29 Dùng trong mối ghép các ống, profin của ren ống là tam giác cân có góc ở đỉnhbằng 550 (hình 2.8), kích thước của ren ống lấy insơ (inch) làm đơn vị, kí hiệu của insơ:" (1"=25,4 mm). Ren ống có 2 loại: - Ren ống hình trụ, kí hiệu: G. - Ren ống hình côn, kí hiệu: R.

Xem thêm: Phân Biệt Và Hiểu Rõ Về:

c) Ren hình thang : Dùng để truyền lực, profin của ren hình thang là một hình thang cân có góc giữa hai cạnh bên bằng 300, ký hiệu: Tr. Kích thước cơ bản của ren hình thang tính bằng mm.Để truyền lực còn có rentựa, profin của ren là một hình thang vuông, ký hiệu : S. Ngoài ren tiêu chuẩn còn có ren không tiêu chuẩn là ren có profin không theotiêu chuẩn quy định như ren vuông, ký hiệu: Sq.2.1.3. Vẽ quy ước ren Ren được vẽ đơn giản theo TCVN 5907 :1995 phù hợp ISO 6410/1 :1993 (Tiêuchuẩn về vẽ quy ước cho ren và các chi tiết ghép có ren). a) Ren thấy: (Ren trục và hình cắt của ren lỗ) được vẽ như sau (Hình 2.9) : - Đường đỉnh ren vẽ bằng nét liền đậm. - Đường đáy ren vẽ bằng nét liền mảnh. Trên hình biểu diễn vuông góc với trụcren, cung tròn đáy ren được vẽ hở khoảng 1/4 đường tròn ở vị trí góc trên bên phải. - Đường giới hạn ren (của đoạn ren đầy) vẽ bằng nét liền đậm. Hình 2.9. Cách vẽ ren trục và mép vát đầu ren b) Ren khuất: Tất cả các đường, đỉnh ren, đáy ren và giới hạn ren đều vẽ bằngnét đứt ( Hình 2.10b): Trường hợp cần biểu diễn đoạn ren cạn dùng nét liền mảnh để vẽ (Hình 2.11b): Nếu không có ý nghĩa gì về kết cấu đặc biệt, cho phép không vẽ mép vát đầu renở trên hình chiếu vuông góc với trục ren ( Hình 2.9). c) Vẽ mối ghép ren: Quy định ưu tiên vẽ ren ngoài (ren trên trục) còn ren trongchỉ vẽ phần chưa bị ghép ( Hình 2.12 ) 30 Hình 2.10a. Cách vẽ ren lỗb. Cách vẽ ren bị che khuấtHình 2.11. Cách vẽ phần ren cạnHình 2.12 Cách vẽ mối ghép ren 31 2.1.4. Cách ghi ký hiệu ren : (Hình 2.13) Ren được vẽ theo quy ước, nên trên hình biểu diễn không thể hiện được các yếutố của ren. Do đó, trên các bản vẽ, quy định dùng cách ký hiệu để thể hiện các yếu tố đócủa ren. Cách ký hiệu các loại ren được qui định theo TCVN 204:1993 như sau: - Ký hiệu ren được ghi theo hình thức ghi kíchthước và đặt trên đường kích thước của đường kínhngoài của ren. Tr36x3 - Nếu ren có hướng xoắn trái thì ghi chữ "LH"ở cuối ký hiệu ren. Nếu ren có nhiều đầu mối thì ghibước ren P trong ngoặc đơn đặt sau bước xoắn.Ví dụ: Tr20 x 2LH; M20 x 2(P1); Tr24 x 3(P1)LH. Hình 2.13 Cách ký hiệu ren + Tr20 x 2LH : Ren hình thang, đường kính danh nghĩa d = 20, bước ren P=2,hướng xoắn trái. + M20 x 2(P1) : Ren hệ mét, bước nhỏ, đường kính d = 20, bước xoắn Ph = 2,bước ren P = 1. + Tr24 x 3(P1)LH : Ren hình thang, đường kính danh nghĩa d = 24, bước xoắnPh = 3, bước ren P = 1, hướng xoắn trái. -Trong kí hiệu ren, nếu không ghi hướng xoắn và số đầu mối thì có nghĩa là rencó hướng xoắn phải và một đầu mối. - Ví dụ về cách ghi ren một đầu mối, hướng xoắn phải như bảng 2.1 như sau : Bảng 2.1 Tên gọi Ký Prôfin ren Ví dụ cách ghi Ý nghĩa loại ren hiệu 60 M16 Ren hệ mét bước lớn đường kính 16mm (bước ren tra bảng tiêuRen hệ M chuẩn phụ lục 1). Ren M16x1mét hệ mét bước nhỏ P=1mm, đường kính 16mm 30 Ren hình thang, đường kính d=22mm, Tr20x2Hình Tr P=2mmthang 32 55 Ren ống trụ, đườngRen ống G1 G kính danh nghĩa bằngtrụ 1 insơ 55 Ren ống côn, đường R1Ren ống R kính danh nghĩa bằngcôn 1 insơ Ren tựa, đường kính S ngoài d=5mm, bướcRen tựa S50x8 P=8mm 30 Ren vuông, đường Sq40x10Ren Sq kính ngoài d=40mm,vuông P=10mm*REN PHẢI VÀ REN TRÁI: CÔNG DỤNG VÀ CÁCH PHÂN BIỆT Để phân biệt ren trái thường trên đầu vít người ta tiện một rãnh vòng thành cáchình quả trám như trên hình 2.14 hay ghi kích thước có phụ chú: Ví dụ: M101, 5LH Hình 2.14. Đánh dấu ren tráiCông dụng: Ren trái có thể dùng để tendeur trong bộ tăng giảm lực căng dây cáp, kẹp ép (bảnkẹp dùng ép khi dán đai). Công dụng chính của ren trái là phòng lỏng cho mối ghép ren. Nguyên tắc để mốighép ren không tháo ra được là chiều quay vít hay đai ốc khi làm việc phải ngược lạichiều ren. Vì vậy ren trái được dùng khi vặn trên vật phải quay theo chiều kim đồng hồlúc làm việc. Ví dụ, cốt pedal bên phải luôn có ren trái vì pedal phải quay theo chiềukim đồng hồ. Nắp che líp (libre) xe đạp có chiều ren trái, nắp nhựa xiết đầu cốt quạttreo tường đều ren trái vì quạt quay cùng chiều kim đồng hồ. Tuy nhiên, trong máy màicầm tay vì ta thường quen với ren phải, lại cần tháo lắp nhiều nên các nhà sản suất luôn 33thiết kế cho đĩa mài quay ngược chiều kim đồng hồ để có thể dùng ren phải khóa đĩa.Nên hạn chế dùng ren trái vì người sử dụng không quen thao tác siết, mở, dễ nhầm vàviệc chế tạo khó khăn, hơn nữa giá thành đắt do không có dụng cụ cắt chế sẵn nhưtaraud, bàn ren như ren phải. Bảng 2.2 : Ghi ký hiệu của ren có chỉ rõ cấp chính xác chế tạo và kiểu lắp. 342.1.5. Vẽ quy ước các chi tiết ghép có ren Các chi tiết ghép có ren gồm có bulông, đai ốc, vít cấy, đinh vít…Các chi tiếtghép đó đều là những chi tiết được tiêu chuẩn hoá. a. Bulông (Pháp: Boulon, Anh: Bolt) : ( Hình 2.15) là chi tiết gồm có 2 phần: Phầnthân hình trụ ở đầu có ren và phần mũ hình sáu cạnh đều hay hình bốn cạnh đều. 30 Hì nh cx45 2.1 5. Cá c D1 hìn d1 D d h chi L0 ếu H L S của bul ôn g - Ký hiệu bulông gồm : ký hiệu ren (profin và đường kính ren) chiều dài bulôngvà số hiệu tiêu chuẩn của bulông. Ví dụ: Bulông M10 x 80 TCVN 1892-76 : Bulông ren hệ mét, đường kínhdanh nghĩa 10mm, bước lớn, chiều dài bulông là 80 mm. - Cách vẽ đường cong ở đầu bulông : Các đường cong ở đầu bulông là giaotuyến của mặt phẳng với mặt nón có dạng hypecbol, khi vẽ, cho phép dùng cung tròn đểvẽ các giao tuyến đó ( Hình 2.16 ). 35 30 H r R D1 S D Hình 2.16 Cách vẽ đầu bulông b. Vít cấy: (Pháp: Goujon, Anh: Stud) . cx45 M d1 l0 l1 L Hình 2.17 Vít cấy và hình chiếu của vít cấy Là một vít trụ không có đầu, hai đầu vít cấy đều có ren phải, có đoạn giữa trơnkhông ren ngăn cách (Hình 2.17) . Một đầu sẽ được vặn chặt đến hết ren trên lỗ đã đượctaraud trên vỏ máy. Khi siết vặn vít cấy có thể dùng dụng cụ chuyên dùng, mỏ lếch răngdùng vặn ống tròn hay có thể dùng hai đai ốc bloqué chặt với nhau khi vặn vít cấy vàothì vặn đai ốc trên còn tháo ra vặn đai ốc dưới. Do vít cấy gắn liền trên lỗ vĩnh viễn nênphần ren trên vis mòn còn ren trên lỗ vỏ máy vì thông tháo mở nên còn nguyên. Vít cóthể chế tạo bằng vật liệu tốt, ít mòn và khi có mòn thì có thể thay vít cấy mới. Vít cấythường dùng khi mối ghép ren thường tháo mở. Ví dụ, vít tắc kê (taquet) bánh ôtô, các 36cây tige dọc siết block máy, đầu culasse trên xe gắn máy, ôtô đều là vít cấy. là chi tiếthình trụ, 2 đầu có ren, 1 đầu ghép với lỗ ren, 1 đầu ghép với đai ốc Vít cấy chia làm 2 kiểu A, B. Với 3 loại chiều dài của đoạn ren cấy  Loại 1: L1=1d (ghép các chi tiết bằng thép, đồng)  Loại 2: L1=1,25d (ghép các chi tiết bằng gang)  Loại 3: L1=2d (ghép các chi tiết bằng nhôm). Ký hiệu vít cấy gồm có: kiểu và loại vít cấy, ý hiệu profin ren, đường kính củaren d, bước ren p, chiều dài l và số hiệu tiêu chuẩn. Ví dụ: - Vít cấy A1-M20 x 120 TCVN 3608-81 A1 : Kiểu A loại L1=1d. M20 : Ren hệ mét có d=20mm 120 : Chiều dài l=120mm. 3608-81 : Số hiệu tiêu chuẩn của vít cấy. - Vít cấy B1,25 -M20 x 1,5 x 100 TCVN 3608-81 B1,25 : Kiểu B loại L1=1,25d M20 x 1,5 : Ren hệ mét có d=20mm, p=1,5mm 100 : Chiều dài l=100mm 3608-81 : Số hiệu tiêu chuẩn của vít cấy. c. Đai ốc: (Pháp: Ecrou; Anh: Nut) D1 D d S 30  H Hình 2.18. Đai ốc và các hình chiếu của đai ốc Đai ốc là chi tiết dùng để vặn với bulông hay vít cấy. Đai ốc có các loại: đai ốc 4cạnh, đai ốc 6 cạnh, đai ốc xẻ rãnh, đai ốc tròn… Ngoài thị trường còn gọi là ốc hay tán là bất kỳ chi tiết nào có ren bêntrong. Ký hiệu của đai ốc gồm có: ký hiệu ren và số hiệu tiêu chuẩn. Ví dụ: Đai ốc M10 TCVN 1905-76 37 d. Vòng đệm (Pháp: Rondelle; Anh: Washer) a) b) c) Hình 2.19. Các loại vòng đệm Đệm còn gọi là lông đền do từ Rondelle của Pháp, là miếng thép mỏng hình vànhkhăn có thể làm bằng thép thường. Hình dáng vòng đệm thì đa dạng: - Đệm thường (Flat Washer): tròn trơn (hình 2.19a). - Đệm vênh (Lock Washer)làm bằng thép đàn hồi có xẻ rãnh (hình 2.19b). - Đệm cánh: vòng ngoài có dập cánh cách đều hay dồn 1 phía, vòng trong lỗ cócựa (hình 2.19c). Đệm là bộ phận trung gian lót giữa bề mặt lắp ghép và đầu vít hoặc đai ốc dùngche chở, bảo vệ bề mặt tránh cọ xước, ma sát tróc sơn, xi hay lún nứt khi mặt lắp ghéplà gỗ, nhựa. Trong một số máy hiện đại đệm thường chế tạo gắn dính chung với đai ốcđể tiện dụng, nhưng mất đi một phần chức năng vì theo nguyên tắc đệm không đượcquay theo vít hay đai ốc khi đang xiết hay tháo mối ghép. Thường bề dày đệm khoảng0,080,15 đường kính đỉnh ren d và có đường kính ngoài khoảng 2,2d. Các chi tiếttrong hình 4.4 là một số ít đệm thường gặp. Riêng đệm vênh dày nhất (0,10d - 0,15d)nhưng đường kính ngoài lại nhỏ (1,8d). d. Đinh vít (Pháp: Vis; Anh: Screw) ( Hình 2.20) : Bao gồm phần thân có renvà phần đầu có rãnh vít. Vít dùng để ghép trực tiếp các chi tiết mà không cần dùng đến đai ốc. Vít dùngcho kim loại gồm 2 loại: vít lắp nối và vít định vị. Ký hiệu của vít gồm có : ký hiệu profin của ren, đường kính d, chiều dài l và sốhiệu tiêu chuẩn của vít. Ví dụ: Vít M12 x 30 TCVN 52-86. 38 Vít choûm caàua) TCVN 49-86 d l Vít ñaàu chìmb) TCVN 50-86 d l Vít ñaàu truïc) d TCVN 52-86 l Vít ñuoâi thaúngd) d TCVN 56-86 l Hình 2.20. Hình chiếu của các loại vít2.2. VẼ QUY ƯỚC CÁC BÁNH RĂNG2.2.1. Khái niệm Bánh răng là chi tiết có răng dùng để truyền chuyển động quay bằng sự tiếp xúclần lượt giữa các răng. Hình 2.21. Bánh răng trụ Bánh răng thường dùng có 3 loại : 39  Bánh răng trụ: Dùng để truyền chuyển động quay giữa hai trục song song(Hình 2.21).  Bánh răng côn: Dùng để truyền chuyển động quay giữa hai trục cắt nhau (Hình2.22).  Bánh vít và trục vít: Dùng để truyền chuyển động quay giữa hai trục chéo nhau(Hình 2.22). Bánh răng côn Bánh vít và trục vít Hình 2.222.2.2. Vẽ quy ước bánh răng trụ răng thẳng a. Các thông số của bánh răng trụ răng thẳng (Hình 2.23) : Pt ha h Hình 2.23 hf d df da 40  Vòng đỉnh: là đường tròn đi qua đỉnh răng, đường kính ký hiệu de.  Vòng đáy: là đường tròn đi qua đáy răng, đường kính ký hiệu di.  Vòng chia:là đường tròn để tính môđun của bánh răng, đường kính ký hiệu dc.  Số răng: là số răng của bánh răng, ký hiệu Z.  Bước răng: là độ dài cung giữa hai răng kề nhau tính trên vòng chia, ký hiệu t Chu vi của vòng chia = . dc = t x Z t  Môđun (module): là tỉ số giữa bước răng và số pi, ký hiệu m : vậy m =  + Môđun càng lớn thì bánh răng càng lớn, hai bánh răng muốn ăn khớp nhau thìbước răng phải bằng nhau, nghĩa là mođun phải bằng nhau. + Trị số các mođun của bánh răng được tiêu chuẩn hoá. Dãy 1: 1; 1.25; 1.5; 2; 2.5; 3; 4; 5; 6; 8; 10; 12; 15; 20. Dãy 2: 1.125; 1.375; 1.75; 2.25; 3.5; 4.5; 5.5; 7; 9; 11…  Chiều cao răng: là chiều cao tính từ đáy răng đến đỉnh cao, ký hiệu h Chiều cao răng chia ra: chiều cao đỉnh răng và chiều cao đáy răng. - Chiều cao đỉnh răng: tính từ vòng chia đến vòng đỉnh, h’=m - Chiều cao đáy răng: tính từ vòng đáy đến vóng chia, h”=1,25m  Công thức của đường kính vòng đỉnh và vòng đáy của bánh răng trụ như sau : d a  d c  2h" "  mZ  2m  m( Z  2) d i  d  2h" "  mZ  2,5m  m( Z  2,5) Trong các thông số kể trên thì môđun là thông số quan trọng của bánh răng vì khibiết môđun thì tất cả các kích thước khác của bánh răng đều được tính theo môđun.  Chiều rộng rãnh răng: là độ dài của cung tròn trên vòng chia nằm trên rãnhrăng, ký hiệu T t T 2  Chiều dày răng: là độ dài cung tròn trên vòng chia trong 1 răng, ký hiệu S t S 2 b. Quy ước vẽ bánh răng trụ Bánh răng trụ được quy định vẽ như sau : - Đường tròn và đường sinh mặt đỉnh răng vẽ bằng nét liền đậm - Đường tròn và đường sinh mặt chia vẽ bằng nét chấm gạch mảnh. - Không vẽ đường tròn và đường sinh mặt đáy răng. Trong hình cắt dọc (mặt phẳng cắt chứa trục của bánh răng), phần răng được quyđịnh không vẽ ký hiệu vật liệu trên mặt cắt, khi đó đường sinh của mặt đáy răng đượcvẽ bằng nét liền đậm. Hướng răng của răng nghiêng và răng chữ V được vẽ bằng 3 nét liền mảnh(Hình 2.24. 41   c) b) a) Hình 2.24. Cách vẽ quy ước bánh răng trụ Khi cần thiết có thể vẽ prôfin của răng. Cho phép vẽ gần đúng prôfin của răngthân khai bằng cung tròn , tâm cung tròn nằm trên vòng cơ sở, bán kính R = d/5 (d làđường kính vòng chia). c. Kích thước kết cấu của bánh răng trụ Khi vẽ bánh răng trụ, các kích thước kết cấu của bánh răng trụ được tính theomôđun m và đường kính trục dB như sau : (Hình 2.25). Hình 2.25. Kích thước kết cấu của bánh răng b = ( 8  10 ) m - Chiều dài răng s = (24)m - Chiều dài vành răng dm= ( 1,5  1,7 ) dB - Đường kính moay ơ e = ( 0,3  0,5 ) b - Chiềy dày đĩa - Đường kính đường tròn tâm các lỗ trên đĩa D’ = 0,5 ( D0 + dm ) 42

Chuyên mục: Tổng hợp