Một số từ hán việt

     
*

HÁN VIỆT VÀ VIỆC “VIỆT HÓA” TỪ GỐC HÁN ĐỂ TẠO THÀNH TỪ HÁN VIỆT

* Ngô Thị Minch Nguyệt – K7 ĐHTH

1. Đặt vấn đề


Từ Hán Việt là một đề tài được bàn luận từ rất lâu nhưng luôn luôn là vấn đề thời sự lạnh bỏng. Bởi lẽ, kế bên tư phương pháp là đối tượng nghiên cứu của các công ty ngôn ngữ học thì đó còn là một hiện tượng liên qua đến việc giao tiếp hàng ngày vì thế được nhiều người quan tâm. Việc sử dụng từ Hán Việt như thế làm sao được gọi là đúng, thế như thế nào là sai không phải là vấn đề đơn giản. Trong những nội dung được đem ra tnhãi con luận về từ Hán Việt, rất nhiều người thắc mắc sự sai lệch ngữ nghĩa của từ Hán nguyên gốc cùng từ Hán Việt. Liệu tất cả phải ai thông thuộc tiếng Hán thì cũng biết giải pháp sử dụng từ Hán Việt một phương pháp đúng mực tuyệt không? Đó là vấn đề nhưng mà bài xích viết này muốn đề cập đến.


2. Sự không đúng lệch giữa nghĩa tiếng Hán nguim gốc và nghĩa từ Hán Việt

Từ Hán Việt là một hiện tượng phức tạp. Nó là kết quả của quy trình giao lưu cùng tiếp xúc ngôn ngữ giữa hai dân tộc Hán với Việt vào nhiều thế kỷ. Do những nguyên ổn nhân lịch sử cùng địa lý đặc biệt, cuộc tiếp xúc ngôn ngữ của nhị thứ tiếng này có những đặc trưng riêng rẽ cực nhọc tìm kiếm thấy ở những cuộc tiếp xúc ngôn ngữ khác. Bởi thế, tính chất, đặc điểm và biện pháp sử dụng của từ Hán Việt cũng hoàn toàn khác với những loại từ cũng vày tiếp xúc ngôn ngữ nhưng mà bao gồm, như: Hán – Nhật, Hán – Hàn, Hàn – Triều… Sự khác biệt ấy thể hiện trước hết ở phương diện, khối lượng từ Hán Việt trong kho từ vựng tiếng Việt là rất lớn (Theo các kết quả thống kê từ vựng học, trong một số phong thái chức năng, chẳng hạn, trong phong cách hành chủ yếu, số lượng từ Hán Việt lên tới 80 -85%). Thứ nhị, quy trình xử lý những yếu tố gốc Hán (các từ gốc Hán) vào tiếng Việt cũng trọn vẹn không giống với những ngôn ngữ khác vào vùng cùng có quan lại hệ tiếp xúc với tiếng Hán. Đây là những lý do khiến cho các đơn vị nghiên cứu ko chỉ của Việt Nam mà lại tức thì cả của Trung Quốc cũng phải thừa nhận: từ Hán Việt là một loại từ đặc biệt vào vốn từ vựng tiếng Việt. Nó là một loại từ ngữ đi vay mượn nhưng vay mượn mượn ko hoàn toàn.

Bạn đang xem: Một số từ hán việt

Chẳng hạn, theo nghĩa tiếng Việt: từ “phổ biến cư” là chỉ khu công ty bao gồm nhiều hộ dân số sống, bên phía trong bình thường cư bố trí các căn hộ khnghiền kín cho các gia đình sinc sống. Theo nghĩa tiếng Hán: “tầm thường cư” là nơi ở cuối thuộc, tức là mồ chôn tuyệt nghĩa địa. Giữa nghĩa tiếng Hán nguyên ổn gốc với nghĩa tiếng Việt có sự khác biệt nhưng người Việt Nam vẫn luôn luôn hiểu cùng dùng từ thông thường cư là quần thể đơn vị đến nhiều hộ dân số sống.

Từ Hán Việt là từ vựng sử dụng trong tiếng Việt gồm gốc từ tiếng Hán nhưng đọc theo âm tiếng Việt. Có nhiều người hiểu rằng từ Hán Việt được sử dụng theo nghĩa tiếng Hán cùng được người Việt mượn để cần sử dụng. Thực tế, đây là một biện pháp hiểu đồ đạc.lúc cẩn thận nghĩa của từ Hán Việt, chúng ta ko thể rập khuôn theo kiểu đối chiếu với nghĩa của từ Hán ngulặng gốc. Đây là việc làm có phần cứng nhắc, dẫn đến việc có tác dụng mất đi tính năng động của từ Hán Việt với tư bí quyết là một sự sáng sủa tạo linh hoạt của người Việt Nam. Trên thực tế, những từ gốc Hán khi du nhập vào tiếng Việt hầu hết đã bị biến đổi vị áp lực của cấu trúc tiếng Việt. Có nghĩa là, chỉ sau một thời gian, bản chất Hán của các từ này đã bị tiếng Việt đồng hóa để không thể dòng vẻ nguyên dạng ban đầu. Hoặc là nó bị biến đổi về ngữ âm, hoặc là nó bị biến đổi về ngữ nghĩa theo cách tri nhận mới của người Việt Nam qua loại vỏ âm tkhô giòn ban đầu. Có thể dẫn ra vô số trường hợp để nói về điều này. Chẳng hạn, từ “hy sinh” trong tiếng Hán tất cả nghĩa chỉ bé vật sử dụng tế trời hoặc thần linc. Nhưng lúc vào tiếng Việt, nó lại gồm ý nghĩa là “chết bởi vì một lý tưởng cao cả” giỏi “tự nguyện nhận về phần mình những thiệt thòi mất đuối do lợi ích tầm thường của cộng đồng” (ví dụ:Các hero liệt sỹ đã hy sinh để bảo vệ tổ quốc.).Từ “khôi ngô”, từ Hán có nghĩa "khổng lồ lớn", còn từ Hán Việt lại tất cả nghĩa "thông minh".Khi mượn, ngôn ngữ đi vay mượn mượn tất cả thể nỗ lực đổi theo quy ước của mình để sử dụng đến phù hợp chứ ko nhất thiết phải sử dụng nguyên xi.

3.Cách Việt hóa các từ gốc Hán để tạo thành từ Hán Việt

Người Việt đã Việt hóa các từ gốc Hán để tạo thành từ Hán Việt chủ yếu theo 3 con đường sau đây:

3.1. Thay đổi kết cấu

Phổ biến nhất là xu hướng rút ít gọn sản phẩm loạt từ ghxay thành từ đơn:văn(văn chương, văn học),lệnh(mệnh lệnh),đảm(đảm đương),hạn(kỳ hạn),điệu(yểu điệu),nghiệt(khắc nghiệt)… Không chỉ rút ít gọn, người Việt còn phạt triển thành từ ghép Việt Nam theo công thức: từ Việt + từ Hán. Ví dụ:cảm mến, bao gồm, bày biện, bình bầu, biến đổi, bồi đắp, kỳ lạ, sống động…

Ngay cả những từ ghxay có gốc Hán hoàn toàn, Lúc trở thành từ Hán Việt thì đã đảo vị trí. Ví dụ:náo nhiệt(Hán: nhiệt náo),di chuyển(Hán: chuyển di),tố cáo(Hán: cáo tố),phóng thích(Hán: ưng ý phóng)…

Bên cạn đó, còn có những từ ghép hoàn toàn sở hữu gốc Hán, tuy nhiên người Việt nuốm hẳn một yếu tố nào đấy để dùng riêng:họa sĩ(Việt) –họa sư/họa công(Hán);tường tận – tường tế… Thậm chí, những kết cấu ngôn ngữ Hán rất ổn định, rất bền vững là thành ngữ, thì cũng phải nạm đổi lúc trở thành thành ngữ Hán Việt. Những từ nằm vào ngoặc đơn ở những thí dụ sau là gốc Hán: tác oai vệ tác quái ác (tác uy tác phúc), khẩu Phật trung ương xà (Phật khẩu xà tâm), du thủ du thực (du thủ hiếu nhàn), thập tử nhất sinc (cửu tử nhất sinh), an phận thủ thường (an phận thủ kỹ), thượng lộ bình an (nhất lộ bình an)…

3.2. Ttốt đổi ngữ nghĩa

Với những từ ghxay đa nghĩa, người Việt chỉ chọn một số ý nghĩa làm sao đấy nhưng thôi. Chẳng hạn từphù phiếm, ta chỉ dùng nghĩa láng là “ko thiết thực” mà không sử dụng nghĩa đen là “ngồi thuyền dạo chơi”. Nhiều trường hợp, lúc vay mượn mượn từ gốc Hán, người Việt chủ động phát triển thêm một vài ba nghĩa không có vào tiếng Hán. Từ Hánđinch ninhvốn tất cả nghĩa “dặn dò”, thời gian trở thành từ Hán Việt thì gồm thêm nghĩa mới là “yên ổn trí”. Hoặc từbồi hồivốn bao gồm nghĩa “đi đi lại lại”, người Việt còn hiểu là “bồn chồn, lòng dạ ko yên”.

Trong khi, Khi mượn từ gố Hán, người Việt còn cụ đổi hoàn toàn ý nghĩa: hình thức vay mượn, song ý nghĩa lại khác hoàn toàn. Như từmê ly, từ Hán có nghĩa “mơ hồ, khôngrõ”, từ Hán Việt gồm nghĩa “rất tốt, rất hấp dẫn”. Hoặclẫm liệt, từ Hán có nghĩa là “lạnh lẽo mướt”, từ Hán Việt có nghĩa “oai vệ phong”.

3.3. Thay đổi color sắc tu từ

Thông thường, với nhị từ đồng nghĩa (một từ Hán Việt với một từ thuần Việt), thì dùng từ Hán Việt mang tính trịnh trọng hơn, hoặc văn hoa hơn. Chẳng hạn: trường thọ/sống lâu; từ trần/chết; phụ nữ/đàn bà; nhi đồng/trẻ em; phu nhân/vợ; mẫu tử/mẹ con; …

Tuy nhiên, gồm những từ Hán Việt lại sở hữu màu sắc tu từ trái ngược so với từ gốc Hán.Ví dụ:Dã tâmtrong tiếng Hán chỉ sở hữu nghĩa “tđắm say vọng”, song biến thành từ Hán – Việt thì có nghĩa “lòng dạ hiểm độc”.Đáo đểvốn gồm nghĩa “đến tận đáy”, “đến cùng”, song trong ngôn ngữ Việt Nam lại là “riết róng, đanh đá”.Thủ đoạntiếng Hán có nghĩa “phương pháp, kỹ pháp”, tuy nhiên đối với họ thì đây là từ chỉ “mưu mẹo, mánh khóe” theo nghĩa xấu.

4. Kết luận

Từ Hán Việt là một bộ phận đặc biệt hợp thành buộc phải ngôn ngữ tiếng Việt. Bằng sự vay mượn mang ý nghĩa sáng tạo Việt hóa gốc Hán để tạo thành từ Hán Việt đã, đang và sẽ làm cho giàu thêm ngôn ngữ của dân tộc.

Xem thêm: Truyên Tranh Quyển Sách Kì Bí 2 Tập 10, Quyển Sách Kỳ Bí (P

Ngôn ngữ suy mang lại cùng là để phục vụ mang đến quá trình giao tiếp, dù sử dụng với ý nghĩa gì thì mục đích cuối cùng cũng là để mang lại đối tượng giao tiếp hiểu vấn đề mà lại người giao tiếp muốn truyền tải. Ngôn ngữ chỉ có ý nghĩa khi được mọi người vào cộng đồng đó sử dụng cùng chấp nhận. Vậy thiết nghĩ, nếu từ Hán Việt sử dụng theo nghĩa nguyên gốc tiếng Hán nhưng người Việt ko hiểu, không sử dụng và không chấp nhận thì ngôn ngữ đó còn có ý nghĩa gì nữa? Cách sử dụng từ Hán Việt của người Việt Nam đó là sự Việt hóa từ gốc Hán để tạo thành từ Hán Việt. Đây chính là sự tiếp thu văn hóa nói tầm thường và ngôn ngữ dành riêng một giải pháp tất cả chọn lọc theo cách hòa nhập nhưng ko kết hợp để giữ gìn, sáng sủa tạo và phát huy ngôn ngữ của dân tộc bản thân.

Tài liệu tsay đắm khảo

1. Nguyễn Tài Cẩn (2001).Nguồn gốc với quá trình sinh ra bí quyết đọc Hán Việt, Nxb Đại học quốc gia Hà Nội.

2. Nguyễn Thiện Giáp (1996).Dẫn luận ngôn ngữ học, Nxb Giaos dục.

3. Ngôn ngữ Việt Nam (2013).Từ điển tiếng Việt, Nxb Hồng Đức.

4. Võ Ngân Vương (2012).Từ Hán Việt – Những khía cạnh Việt hóa, Tạp chí tài giỏi trẻ.


Chuyên mục: Tổng hợp